Skip Navigation
 

Aktualności

Opinia w sprawie wykonywania badań laboratoryjnych na przyłóżkowych aparatach do pomiaru parametrów krytycznych i autoryzacji ich wyników przez pielęgniarkę zatrudnioną w anestezjologii i intensywnej terapii

Czy pielęgniarka zatrudniona w anestezjologii i intensywnej terapii posiadająca kwalifikacje tj. kurs kwalifikacyjny bądź specjalizację w dziedzinie pielęgniarstwa anestezjologicznego i intensywnej opieki może wykonywać badania laboratoryjne na przyłóżkowych aparatach do pomiaru parametrów krytycznych i autoryzować ich wyniki w szczególności oznaczanie równowagi kwasowo-zasadowej, elektrolitów, morfologi, metabolitów?

Odpowiedź

Pielęgniarka zatrudniona w anestezjologii i intensywnej terapii posiadająca kwalifikacje tj. kurs kwalifikacyjny bądź specjalizację w dziedzinie pielęgniarstwa anestezjologicznego i intensywnej opieki nie może wykonywać badań laboratoryjnych na przyłóżkowych aparatach do pomiaru parametrów krytycznych i nie może też autoryzować ich wyników.

Uzasadnienie

Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. o diagnostyce laboratoryjnej (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1384 z późn. zm.) - dalej u.d.l., w art. 2 pkt 1 stanowi, że czynności diagnostyki laboratoryjnej obejmują badania laboratoryjne, mające na celu określenie właściwości fizycznych, chemicznych i biologicznych oraz składu płynów ustrojowych, wydzielin, wydalin i tkanek pobranych dla celów profilaktycznych, diagnostycznych i leczniczych lub sanitarno-epidemiologicznych. Artykuł 2 pkt 4 u.d.l. wskazuje, że wykonywanie oceny jakości i wartości diagnostycznej badań, o których mowa w pkt 1-3, oraz laboratoryjnej interpretacji i autoryzacji wyniku badań należą do czynności diagnostyki laboratoryjnej. W myśl art. 6 u.d.l. osobą uprawnioną do samodzielnego wykonywania czynności diagnostyki laboratoryjnej w laboratorium jest diagnosta laboratoryjny lub osoba posiadająca tytuł zawodowy lekarza i prawo wykonywania zawodu lekarza oraz wiedzę i umiejętności w zakresie wykonywania czynności diagnostyki laboratoryjnej, o których mowa w art. 2, uzyskane w ramach specjalizacji, o której mowa w art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (tekst jedn.: Dz. U. z 2011 r. Nr 277, poz. 1634 z późn. zm.) lub posiadająca umiejętności z zakresu węższych dziedzin medycyny, o których mowa w art. 17 ust. 1 tej ustawy.

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 listopada 2007 r. w sprawie rodzaju i zakresu świadczeń zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych i rehabilitacyjnych udzielanych przez pielęgniarkę albo położną samodzielnie bez zlecenia lekarskiego (Dz. U. Nr 210, poz. 1540) w § 1 ust. 1 pkt 2 uprawnia pielęgniarkę do samodzielnego wykonywania następujących świadczeń diagnostycznych obejmujących:

1) wykonywanie badania fizykalnego, pod warunkiem uzyskania tytułu specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa,
2) wykonywanie badania fizykalnego umożliwiającego wczesne wykrywanie chorób sutka, pod warunkiem odbycia kursu specjalistycznego,
3) kierowanie na badania diagnostyczne lub pobieranie materiałów do badań diagnostycznych, pod warunkiem uzyskania tytułu specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa,
4) kierowanie na badania lub pobieranie materiałów do badań bakteriologicznych (mocz, kał, plwocina, wymazy z nosa, gardła i narządów płciowych i inne wydzieliny), pod warunkiem uzyskania tytułu specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa,
5) wykonywanie testów diagnostycznych dla oznaczenia ciał ketonowych i glukozy we krwi i w moczu,
6) oznaczanie glikemii za pomocą glukometru,
7) wykonywanie badań przesiewowych oraz kierowanie do lekarzy, pod warunkiem odbycia kursu kwalifikacyjnego w zakresie pielęgniarstwa w środowisku nauczania i wychowania lub w zakresie pielęgniarstwa środowiskowego (rodzinnego),
8) wykonywanie EKG, pod warunkiem odbycia kursu specjalistycznego,
9) wykonywanie pulsoksymetrii,
10) wykonywanie pomiarów stężenia gazów biorących udział w procesie oddychania (gazometrii, kapnometrii), pod warunkiem odbycia kursu kwalifikacyjnego w zakresie anestezjologii i intensywnej terapii, ocenę wydolności oddechowej metodą spirometrii,
11) wstępną ocenę ciężkości urazów i organizację bezpiecznego transportu chorego,
12) ocenę stopnia i powierzchni oparzeń oraz podjęcie działań leczniczych w ramach pomocy przedlekarskiej, pod warunkiem odbycia kursu specjalistycznego,
13) ocenę stanu świadomości chorego z wykorzystaniem właściwych metod oceny (schematów, klasyfikacji), pod warunkiem odbycia kursu kwalifikacyjnego w zakresie anestezjologii i intensywnej terapii lub uzyskania tytułu specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa,
14) ocenę poziomu znieczulenia pacjenta oraz relaksometrię, pod warunkiem uzyskania tytułu specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa w zakresie anestezjologii i intensywnej terapii, prowadzenie bilansu wodnego,
15) ocenę stopnia przewodnienia pacjenta dializowanego, pod warunkiem odbycia kursu specjalistycznego,
16) ocenę i monitorowanie bólu oraz innych objawów u przewlekle chorych objętych opieką paliatywną oraz ocenę wydolności fizycznej chorego, pod warunkiem odbycia kursu specjalistycznego,
17) ocenę jakości życia chorego objętego opieką paliatywną, pod warunkiem odbycia kursu specjalistycznego.

Ramowy program specjalizacji w dziedzinie pielęgniarstwa anestezjologicznego i intensywnej opieki oraz ramowy program kursu kwalifikacyjnego w powyższej dziedzinie nie zawierają w umiejętnościach wynikowych wykonywania diagnostycznych badań laboratoryjnych na przyłóżkowych aparatach do pomiaru parametrów krytycznych oraz nie dają uprawnień do autoryzowania wyników takich badań. Wyłącznie diagnosta laboratoryjny uprawiony jest, zgodnie z art. 2 pkt 4 u.d.l., do interpretowania i autoryzowania badań. Na marginesie dodać należy, że Krajowa Izba Diagnostów Laboratoryjnych podkreśla, iż diagnostyczne badania laboratoryjne nie powinny być wykonywane poza laboratorium np. w oddziałach szpitalnych. Stanowisko to zgodne jest z przepisami ustawy o diagnostyce laboratoryjnej, a w szczególności z art. 1 pkt 1 u.d.l.

Serwis Prawo i Zdrowie
Autor: Iwona Choromańska
 
 
« powrót|drukuj