Skip Navigation
 

Aktualności

Opinia w sprawie pobierania krwi do badań laboratoryjnych i wykonywania badań laboratoryjnych przez pielęgniarki

Ustawa z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej (Dz.U.11.174.1039) reguluje zasady i warunki wykonywania zawodu pielęgniarki.

Zgodnie z art. 4 cytowanej Ustawy wykonywanie zawodu pielęgniarki polega na udzielaniu przez osobę posiadającą wymagane kwalifikacje potwierdzone odpowiednimi dokumentami, świadczeń zdrowotnych, a w szczególności świadczeń pielęgnacyjnych, zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych i rehabilitacyjnych oraz promocji zdrowia w zakresie opieki. Udzielanie świadczeń, o których mowa powyżej pielęgniarka wykonuje poprzez:

1. rozpoznawanie warunków i potrzeb zdrowotnych pacjenta;
2. rozpoznawanie problemów pielęgnacyjnych pacjenta;
3. planowanie i sprawowanie opieki pielęgnacyjnej nad pacjentem;
4. samodzielne udzielanie w określonym zakresie świadczeń zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych i rehabilitacyjnych oraz medycznych czynności ratunkowych;
5. realizację zleceń lekarskich w procesie diagnostyki, leczenia i rehabilitacji;
6. orzekanie o rodzaju i zakresie świadczeń opiekuńczo-pielęgnacyjnych;
7. edukację zdrowotną i promocję zdrowia.

Działania diagnostyczne wykonywane przez pielęgniarkę w odniesieniu do pobierania płynów ustrojowych, wydzielin i wydalin obejmują tylko pobieranie do badań laboratoryjnych bez wykonania analizy właściwości fizycznych, chemicznych i biologicznych. Powyżej wymieniony materiał biologiczny do badań może być pobierany od pacjentów zarówno przez pielęgniarki i położne jak i przez diagnostów laboratoryjnych ściśle według zlecenia lekarskiego, zgodnie z aktualnym stanem wiedzy, zapewniającym bezpieczeństwo epidemiologiczne pacjenta oraz wyżej wymienionych pracowników ściśle wg zlecenia lekarskiego.

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 listopada 2007 r. w sprawie rodzaju i zakresu świadczeń zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych i rehabilitacyjnych udzielanych przez pielęgniarkę lub położną samodzielnie bez zlecenia lekarskiego,§1 pkt.1 ppkt. 2 litera e) wykonywanie testów diagnostycznych dla oznaczenia ciał ketonowych i glukozy we krwi i w moczu, f) oznaczanie glikemii za pomocą glukometru, d) pielęgniarka jest uprawniona do „kierowania na badania lub pobierania materiałów do badań bakteriologicznych (mocz, kał, plwocina, wymaz z nosa, gardła i narządów płciowych i inne wydzieliny), pod warunkiem uzyskania tytułu specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa". Wykaz rodzaju badań diagnostycznych i rodzaju materiałów pobieranych do badań przez pielęgniarkę zawiera załącznik nr 1 w/w Rozporządzenia.

Grupą zawodową uprawnioną do pobierania z zakresem przeprowadzania obróbki i analizy składu płynów ustrojowych, wydzielin, wydalin i tkanek jest diagnosta laboratoryjny. Dz.U.04.144.1529 zmiana Dz.U.05.119.1015 – sygn. Akt K 17/04 zapis Art.2 punkt 1-4 w brzmieniu:

Czynności diagnostyki laboratoryjnej obejmują:

1. Badania laboratoryjne, mające na celu określenie właściwości fizycznych, chemicznych i biologicznych oraz składu płynów ustrojowych, wydzielin, wydalin i tkanek pobranych dla celów profilaktycznych, diagnostycznych i leczniczych lub sanitarno-epidemiologicznych.
2. mikrobiologiczne badania laboratoryjne płynów ustrojowych, wydzielin, wydalin i tkanek pobranych dla celów profilaktycznych, diagnostycznych i leczniczych lub sanitarno-epidemiologicznych;
3. działania zmierzające do ustalenia zgodności tkankowej
4. wykonywanie oceny jakości i wartości diagnostycznej badań, o których mowa w pkt. 1-3, oraz laboratoryjnej interpretacji i autoryzacji wyniku badań;

Art. 71 pkt. 1-3 cytowanej Ustawy z dnia 27 lipca 2001 o diagnostyce laboratoryjnej wskazuje:

1. Kto bez uprawnień wykonuje czynności diagnostyki laboratoryjnej w laboratorium, podlega karze grzywny
2. Jeżeli sprawca czynu, o którym mowa w ust. 1, działa w celu osiągnięcia korzyści majątkowej albo wprowadza w błąd co do posiadania takiego uprawnienia, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
3. Postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, toczy się według przepisów Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia.

Mając na uwadze powyżej przytoczone akty prawne stwierdzam, że pielęgniarka nie posiada uprawnień w zakresie swoich kompetencji zawodowych do wykonywania badań laboratoryjnych. Zakres uprawnień w zakresie określenia składu, parametrów biologicznych , fizykochemicznych krwi oraz innych materiałów pobranych od pacjenta dotyczą diagnosty laboratoryjnego, który nabywa uprawnia w ramach kształcenia zawodowego.
 
 
« powrót|drukuj